Kapat

Bebeklerde Kusma

Anasayfa Anne&Bebek Bebeklerde Kusma
Bebeklerde Kusma

Mide ve bağırsak sistemini ilgilendiren pek çok hastalık durumunda bebeklerde kusma gözlenir. Bu sistemde ciddi sorunlar ortaya çıktığında vücut tepki verir ve refleks olarak kusarız. Bebeklerde kusma eylemi bir refleks sonucu oluşur. Bebek ve çocuklar hastalandıklarında erişkinlere göre daha fazla tepki verirler ve kolay kusarlar. Kusma nedeniyle anne ve baba, hastalığın ciddiyetiyle ilgili olarak erkenden uyarılmış olur. Bu nedenle bebeklerde kusma refleksinin oluşumunu, nedenlerini ve özelliklerini öğrenmemiz gerekir.

Bebeklerde kusma refleksi nasıl oluşur?

Bebeklerde kusma refleksi, beynin, omuriliğe yakın alt bölgelerinde yer alan ve beyin sapı olarak isimlendirilen bölgede yer alan kusma merkezinin uyarılmasıyla oluşur. Mide-bağırsak sisteminde dışarı atılması gereken zararlı maddeler varsa ya da kafa içerisinde basınç artarsa kusma refleksi devreye girer. Vücut, oluşan stresle haber ileten ve nörotransmitter olarak isimlendirilen bazı maddeler salgılar ve beyin sapına haber ulaşır: kusmamız gerekiyor demektir!

Öncelikle refleks olarak tükürük salgısı artar, bu durum, asit yapıdaki mide içeriğinin dişleri kötü yönde etkilemesini önler. Daha sonra diyafram ve karın kasları kasılır ve mide ile yutak borusu arasında yer alan kardiya bölgesi gevşer. Kusarız. Kusma refleksinin oluşması için beyin sapındaki kusma merkezinin uyarılması şarttır.

Kusmaya yol açan başlıca nedenler nelerdir?

En sık gözlenen kusma sebebi, midenin iltihabı demek olan gastrittir. Virüsler, bakteriler, parazitler, önce mideyi daha sonra ise bağırsakları etkilediklerinden sıklıkla kusmaya yol açarlar.

  • Gıda ve ilaç zehirlenmelerinde de kusma refleksi devreye girer.
  • Kafa içi basıncında artış varsa kusma muhakkak oluşur.
  • Mide-bağırsak sisteminde bir darlık ya da tıkanıklık oluşursa muhakkak kusma meydana gelir.

Tüm vücudu etkilediği için sistemik adı verilen belirgin enfeksiyonların ilk belirtilerinden biri kusma refleksidir. Bazen bebeğin aşırı ve sık beslenmesi gibi basit nedenlerle de bebeklerde kusma oluşabilir. Kasık fıtığı, metabolizmayı bozan doğumsal hastalıklar, reflü yani geriye kaçış gibi pek çok nedenle de kusma refleksi devreye girebilir. Bazı bebekler ve çocuklarda kusma refleksi güçlüdür ve çok kolay kusabilirler.

Bebek ya da çocuk kustuğunda vücudu etkileyen sistemik bir enfeksiyon, mide-bağırsak enfeksiyonları, bağırsakta daralma ya da tıkanma, reflü-geriye kaçış, kafa içi basınç artışı, doğumsal metabolik hastalıklar ya da aşırı beslenme söz konusu olabilir.

Kusma refleksi ne zaman acil tıbbi bakım istenmesini gerektirir?

Eğer kusma fışkırır tarzdaysa ve sık oluşuyorsa hemen doktora gitmek gerekir. Menenjit gibi kafa içerisinde gelişen enfeksiyonlarda, düşme nedeniyle kafa içerisinde basınç arttıysa ya da mide-bağırsak sisteminde bir darlık oluşmuşsa, hasta, karşı duvara doğru oluk gibi, fışkırır tarzda kusar.

Kusmaya şiddetli karın ağrısı eşlik ediyorsa, apandisit gibi karın içerisinde rahatsızlık yaratan ciddi bir durum söz konusu olabilir, vakit kaybetmeksizin hekime danışılmalıdır.

Belirgin kusmalar özellikle ya da bazen sabahları oluyorsa, kafa içi basıncını artıran ur, tümör gibi bir oluşum söz konusu olabilir, hekime danışılmalıdır. Kusmukta taze kan varsa, kahve telvesi görünümü yaratan sindirilmiş kan varsa, safra varsa ya da dışkı mevcutsa hemen hekime başvurulmalıdır.

Sık kusmalarla vücutta sıvı kaybı oluşursa, ağız kuruluğu oluşursa hemen tıbbi bakım istenmelidir.

Bebeklerde kusma refleksi hangi sorunlara yol açar?

Dehidratasyon-sıvı kaybı: Kusma bebek ve çocuklarda belirgin su ve tuz kaybına yol açar. Bu duruma en iyi örnek rotavirüs enfeksiyonlarıdır. Mide ve bağırsağa yerleşen rotavirüsler, daha ishal ortaya çıkmadan belirgin kusma refleksinin oluşmasına yol açarlar ve genelde tehlikeli olabilecek düzeyde su ve tuz kaybına sebebiyet verirler. Bu durumda hastaya serum takmak gerekebilir.

Kusmuğun akciğerlere kaçması: Bebek ve çocuklarda hem belirgin kusma refleksi oluştuğunda hem de reflü-geriye kaçış durumlarında kusmuğun solunum yollarına kaçması mümkündür. Bu durumda oluşacak tahrişle belirgin öksürük krizleri gözlenebilir. Bu durumdan şüphe edildiğinde akciğer filmi çekilmesi gerekebilir.

Yutak borusunda travma: Şiddetli kusmalarda yutak borusunda yırtılmalar ve kanamalar gözlenebilir.

Ciltte kanama: Bebek ve çocuklarda kan damarları çok hassas olduğundan şiddetli kusmalarla birlikte özellikle yüzde, peteşi adı verilen minik minik, çok sayıda ciltaltı kanamaları oluşabilir.

Dişlerde bozulma: Sık kusan çocukta asit mide içeriği dişlerin mine tabakasına zarar verebilir.

Belirgin kusma durumunda ne yapılmalıdır?

Bebek ve çocuklarda belirgin kusma gözlendiğinde muhakkak hekim görüşü alınmalıdır. Hekime danışılmadan herhangi bir ilaç kullanılmamalıdır. Kusan bebek ve çocukta izlenmesi gereken en önemli konu, sıvı kaybı demek olan dehidratasyonun izlenmesi olacaktır.

Sıvı kaybının izlenmesi

Vücut su ve de suyla birlikte tuz kaybettiğinde sıvı kaybı, dehidratasyon oluşur. Sıvı kaybı, hafif, orta ya da ağır olabilir.

HAFİF sıvı kaybında hasta yüzde 3 ila 5 arasında zayıflar. Huzursuzdur ve çok susar. Kan dolaşımı, nabzı, solunumu, eğer bebekse ön bıngıldağı, gözleri normaldir. Gözyaşı mevcuttur ve ağız nemlidir. İdrar çıkışı normaldir. Karın cildi elle sıkıldığında hemen tekrar düzelir.

ORTA düzey sıvı kaybında hasta yüzde 6 ila 10 arasında zayıflar. Artık tehlike çanları çalmaktadır. Hasta çok susar, aşırı hassas olur ve ellenmek bile istemez. Baş dönmesi yaşayabilir. Nabzı hızlanmış ve zayıflamıştır. Tansiyonu düşer. Sık nefes almaya eğilimlidir. Bebeklerde ön bıngıldak çöker. Gözlerin feri söner, gözyaşı yoktur ve ağız kurur. İdrar çıkışı azalır. Karın cildi elle sıkıldığında hemen düzelmez.

AĞIR düzeyde sıvı kaybında hasta yüzde 10’dan fazla kilo kaybeder. Şoka ve komaya girebilir. Şok durumunda kalp-damar sistemi, vücuttaki sıvı miktarı azaldığından beyin ve böbrek gibi hayati organlara yeterli kanı artık gönderemez olmuştur. Kan dolaşımı yavaşlar ve idrar çıkışı durur. Çok tehlikelidir.

Bebek ya da çocuk belirgin olarak kustuğunda öncelikle takibini yapan hekimle temas kurulmalı ve hekimin önerilerine uyulmalıdır. Hekime danışılmadan asla ilaç kullanılmamalıdır. Kusmanın acil müdahale gerektiren özellikte olup olmadığından emin olunmalıdır. Muhakkak sıvı kaybıyla ilgili belirtiler izlenmelidir. Hasta mümkünse tartılmalı, idrar çıkışı izlenmelidir. Gözler, ağız içi, ön bıngıldak, nabız ve cilt elastikiyeti izlenmelidir.

Kusan bebek ya da çocuğa katı gıdalar yedirilmemeli, bol sıvı verilmeye çalışılmalıdır. Normal su, çok sulu çorbalar, yoğurt ve ayran, meyve suları verilmelidir. Eğer hekim önerirse kaybedilen sıvı ve tuzu yerine koymak için tuz-şeker karışımı verilmelidir. Eczaneden temin edilen toz şeklindeki tuz-şeker karışımı, 1 litre suya bir poşet dolusu toz karıştırılarak hazırlanır ve hastaya sık aralıklarla içirilir.

Kusan hastanın muayene edilmesi ve doktor kontrolünde takibi şarttır. Kusan bebekte ya da çocukta eşlik eden ishal, ateş, öksürük, karın ağrısı ya da döküntü gibi şikâyetler oluşuyorsa hemen hekim önerisi alınmalıdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir